طبقهبندی کردن یکی از مهارتهای پایه در یادگیری مفاهیم علمی است که بررسی و تحلیل را آسانتر میکند. در واقع با استفاده از طبقهبندی، یافتهها و دادهها را به شیوه مناسبی سازماندهی میکنند تا بتوان سریعتر وآسانتر به اطلاعات دسترسی یافت. در درس علوم با اساس طبقهبندی عنصرها، مواد و جانداران آشنا شدید. شیمیدانها نیز ۱۸ ۱عنصر شناخته شده را براساس یک معیار وملاک در جدولی با چیدمانی ویزه کنار هم قرار داده اند (شکل ۷) این جدول به آنها کمک میکند تا اطلاعات ارزشمندی از ویزگیهای عنصرها را به دست آورند و براساس آن، رفتار عنصرهای گوناگون را پیشبینی کنند.
در جدول دورهای (تناوبی) امروزی، عنصرها براساس افزایش عدد اتمی’ سازماندهی شدهاند، به طوری که جدول دورهای عنصرها از عنصر هیدروژن با عدد اتمی یک (ا=Z) آغاز وبه عنصر شماره ۱۱۸ ختم میشود. این جدول، ۷ دوره’ و۱۸ گروه’ دارد. هرردیف افقی جدول، که نشان دهنده چیدمان عنصرها برحسب افزایش عدد اتمی است، دوره نام دارد در حالی که هر ستون، شامل عنصرها با خواص شیمیایی مشابه است و گروه نامیده میشود. بدیهی است خواص شیمیایی عنصرهایی که دریک دوره از جدول جای دارند، متفاوت است. با پیمایش هر دوره ازچب به راست، خواص عنصرها بهطور مشابه تکرار میشود ازاین رو چنین جدولیرا جدولدورهای(تناوبی) عنصرها نامیدهاند.
هر خانه از جدول به یک عنصر معین تعلق دارد و حاوی برخی اطلاعا شیمیایی ان عنصر است.برای نمونه خانه شماره هفت به عنصرنیتروژن تعلق دارد که اطلاعات آن به صورت زیراست:
نمادها، دادههای عددی وخلاصهنویسیها در جدول دورهای، اطلاعات مفیدیدربارهعنصرها اراقه میکند. با استفاده از این نشانهها و فراگیری مهار استفاده از جدول میتوان اطلاعاتی مانند شماره گروه، دوره، شمارذرههای زیراتمی و … را برای یک عنصر بهدست آورد (شکل ۸).
۱۸Ar (آ
۱۴S (پ
۶C (ب
خود را بیازمایید
،(۱۳AD) ۱- با استفاده از جدول دورهای، موقعیت (دوره و گروه) عنصرهای آلومینیم کلسیم(Ca.۴)، منگنز ۲۵Mn) و سلنیم r۳Se) را تعیین کنید.
۲-هلیم (۲He)، عنصری است که تمایل به انجام واکنششیمیایی ندارد. پیشبینی کنید کدام یک از عنصرهای زیررفتاری مشابه با آن دارد؟ چرا؟
۳-اتم فلوقور(E«) در ترکیب با فلزها به یون فلوقورید (F تبدیل میشود. اتم کدام یک از عنصرهای زیر میتواند آنیونی با بار الکتریکی همانند یون فلوقورید تشکیل دهد؟ چرا؟
آ) Rbه
) Pی،
ب) Brی
۴_از اتم آلومینیم۱۳AD)، یون پایدار”AI شناخته شده است. پیشبینی کنید اتم کدام یک
از عنصرهای زیر میتواند به کاتیونی مشابه ~ “[A در ترکیبها تبدیل شود؟
~ ·K ~ ~
۷N(پ
۳/Ga (ب
دیدگاهتان را بنویسید